أبو ريحان البيروني ( مترجم : باقر مظفرزاده )
423
الصيدنة في الطب ( داروشناسى در پزشكى ) ( فارسى )
294 . حب الزلم 1 خوشمزه است و در ناحيهء « شهرزور » مىرويد . ( 1 ) . Cyperus esculentus L . ؛ سراپيون ، 201 ؛ ابن سينا ، 270 ؛ ميمون ، 161 ؛ عيسى ، 2 66 . نيز نك . شمارهء 502 . 295 . حب الملوك 1 به هندى جمالگوته 2 ناميده مىشود ، جمالگوت 3 نيز مىگويند . اين دند 4 هندى و همان ماهودانه 5 است . ( 1 ) . Croton tiglium L . يا Euphorbia lathyris L . ؛ ابو منصور ، 146 ؛ ابن سينا ، 429 ؛ غافقى ، 251 ؛ ميمون ، 97 ؛ I , Dozy ، 241 . اين نام به عربى به معناى « تخم شاهان » يا « تخم شاهى » است . ( 2 ) . نسخهء الف : جيالكوتة ، بايد خواند جمالگوته ، Platts ، 388 : جمالگوتا ؛ Dutt ، 229 : Jamalgota . ( 3 ) . حبالكوت ، نك . يادداشت 2 . ( 4 ) . الدند الهندى ، نك . 441 . ( 5 ) . ماهوىدانه ، نك . شمارهء 965 ، و در پى آن : و ان كان الجنس واحدا - « اگر جنس يكى است » . ظاهرا اين جمله به شمارهء 286 مربوط است ( نك . همانجا ، يادداشت 3 ) و نسخهبردار آن را اشتباها به اينجا آورده و ترتيب الفبايى را در اينجا به هم زده است . نك . شمارهء 286 ، يادداشت 1 . 296 . حجر - سنگ [ حجر ] به رومى ليثيون 1 ، به سريانى كيفا 2 ، به فارسى سنگ 3 [ ناميده مىشود ] . ( 1 ) . ليثيون - يونانى . ( 2 ) . كيفا . ( 3 ) . سنگ . 297 . حجر ينطفى فى الزيت 1 - « سنگ كشته در روغن زيتون » در الحاوى گفته مىشود : « سنگى است كه در روغن زيتون كشته شده و با آب قابل استفاده است » . ( 1 ) . در نسخهء اصلى عنوان جداگانهاى ندارد ، اما در ديگر منابع جداگانه ذكر مىشود . قس . ابن سينا ، 296 ؛ كازرونى ، ورق 112 الف ، اشتين 631 . الجماهر ، 202 ( متن عربى ، ص 214 ) : الحجر الزيتونى يجذب